Partner Strategiczny

Partner Główny

Honorowy Patronat
Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii

Honorowy Patronat
Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Partner merytoryczny
Audytor konkursu

Partner projektu

Artykuł 1: Startupy potrzebują ekosystemu
11.04.2017

Michał Niewiadomski

STARTUPY POTRZEBUJĄ EKOSYSTEMU

Większe ulgi podatkowe, otwarcie dużych firm dla innowatorów i wsparcie opieką mentorską – to może w znaczący sposób wesprzeć młode firmy technologiczne.

Zdaniem Wiktora Janickiego, dyrektora generalnego Roche Polska, pierwszym krokiem do pobudzenia innowacyjnych startupów jest budowa pewnego rodzaju ekosystemu, który będzie wspierał funkcjonowanie nowych firm, już od etapu ich tworzenia, aż do osiągnięcia pewnej dojrzałości organizacyjnej. – Z jednej strony ułatwi to sam proces tworzenia nowych startupów oraz ich finansowanie, a z drugiej wygeneruje popyt na innowacje – mówi Janicki. Dyrektor  Generalny Roche Polska uważa, jednym z perspektywicznych rozwiązań wspierających startupy na wczesnym etapie jest wprowadzenie regulacji określających zasady finansowania przedsięwzięć innowacyjnych w formie crowdfundingu. – To właśnie inwestorzy są w stanie ocenić, czy dany pomysł ma szansę na rozwój i warto w niego zainwestować. Państwo zaś jest odpowiedzialne za opracowanie odpowiednich regulacji prawnych i podatkowych – mówi Janicki.

Po pierwsze ulgi

Jerzy Kalinowski, partner, szef grupy doradczej w sektorze nowych technologii, telekomunikacji i mediów w KPMG w Polsce i w Europie Środkowo-Wschodniej zwraca uwagę, że promocja innowacyjności polskiej gospodarki wymaga dalszego rozwoju zachęt podatkowych wspierających działalność innowacyjną o charakterze badawczo-rozwojowym. – Raport Komisji Europejskiej z 2014 roku jednoznacznie pokazuje, że zachęty podatkowe powinny mieć przede wszystkim zastosowanie do takich rodzajów wydatków, które przyczyniają się do szerokiego rozpowszechniania wiedzy. W tym kontekście korzyść przyniosłoby przyznanie większej preferencji dla kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwa, związanych ze zlecaniem podwykonawstwa części prac badawczo-rozwojowych innym przedsiębiorstwom – w szczególności małym i średnim firmom, a nie wyłącznie jednostkom naukowym, jak w przypadku obecnego systemu ulg – mówi. Jego zdaniem doświadczenia na arenie międzynarodowej pokazują, że inne kraje jak np. Francja w systemie ulg podatkowych na innowacje nie tylko zwracają uwagę na wielkość przedsiębiorstwa, ale wprowadzają dodatkowe preferencje ze względu na jego wiek. – Biorąc pod uwagę, że głównym nośnikiem innowacji są obecnie rozwiązania cyfrowe, polska gospodarka skorzystałyby także ze specjalnych bodźców ukierunkowanych na przyspieszenie rozwoju sektora ICT – stwierdza Kalinowski. Michał Żukowski, dyrektor działu R&D/VC w firmie prawniczej Leśnodorski Ślusarek i Wspólnicy podkreśla, że wydatki sektora prywatnego na badania i rozwój w Polsce wynoszą ok. 1 proc. PKB. Średnia dla UE to 2 proc. – Obecnie znajdujemy się w grupie krajów określanych jako moderate innovators (umiarkowani innowatorzy), co oznacza, że sumaryczny wskaźnik innowacyjności znajduje się pomiędzy 50 a 90 proc. dla średniej w UE – stwierdza Żukowski. Mecenas uważa, że aby poprawić sytuację, należy przede wszystkim zachęcić polskich przedsiębiorców do inwestycji w prace badawczo-rozwojowe, zwiększając ulgi podatkowe dla startupów, jak i funduszy oraz koncernów, które w nie inwestują. – W krajach członkowskich UE będących liderami innowacyjności to standard. Niektóre przyznają ulgi podatkowe na B+R oscylujące w granicach 200–300 proc. W Holandii stworzono innovation box. Wszystkie wydatki kwalifikowane poniesione na badania i rozwój mogą zostać opodatkowane efektywnym 5-procentowym podatkiem dochodowym od osób prawnych, czyli innowacyjny przedsiębiorca rozlicza się z tamtejszym fiskusem według stawki 5 proc. zamiast 20–25 proc. Z kolei w lutym tego roku w Belgii wprowadzono nową ulgę podatkową pozwalającą przedsiębiorcom na zmniejszenie podstawy opodatkowania o 85 proc. – wskazuje.

– Część przepisów z różnych gałęzi prawa krępuje rozwój polskiej przedsiębiorczości i stanowi zbędne obciążenie biurokratyczne – mówi Wiktor Janicki. Dyrektor generalny Roche Polska podkreśla, że na kompletny ekosystem innowacyjnej gospodarki składają się nie tylko przedsiębiorcy, zasoby ludzkie, talent, nauka i badania, ale także otoczenie prawne, w którym funkcjonujemy. – Dzięki ostatnim decyzjom Ministerstwa Rozwoju przedsiębiorcy już odczuwają pozytywne zmiany. Wciąż jednak istnieją luki, w których konieczna jest dalsza ewolucja. Mimo że liczba europejskich patentów przyznanych w Polsce w 2016 roku wzrosła o 16 proc. – w porównaniu z rokiem ubiegłym – w dalszym ciągu jest nieporównywalnie niższa niż w innych krajach Europy Zachodniej czy w USA – mówi przedstawiciel firmy farmaceutycznej.

Otworzyć firmę innowatorom

Anna Trojanowska, kierownik działu innowacji w departamencie innowacji i rozwoju biznesu PGNiG, stwierdza, że wejście spółki do środowiska startupowego postrzega jako transakcję wymienną. – PGNiG w dużej mierze poszukuje nowych rozwiązań technologicznych od młodych kreatywnych firm. A to, co możemy zaoferować z naszej strony, to dostęp do profesjonalnych laboratoriów oraz infrastruktury przemysłowej. Mamy nadzieję, że startupy skorzystają z tych możliwości, by rozwinąć swoje projekty pod naszymi skrzydłami – mówi. Ale firma daje jeszcze coś dodatkowego. – To pomoc w formie eksperckiej wiedzy. W ramach naszej współpracy przy akceleratorze MIT Enterprise Forum Poland każdemu startupowi przydzielamy mentora odpowiedzialnego za dalszy rozwój przedsięwzięcia. Mentor – pracownik spółki z grupy PGNiG – działający na co dzień w obszarze, którego dotyczy projekt realizowany przez startup, pomaga wprowadzić młodych innowatorów w specyfikę branży – stwierdza przedstawicielka gazowej spółki. Mentorzy oferują także wsparcie merytoryczne i biznesowe. Eksperci pomagają zweryfikować nową technologię i dostosować ją do obowiązujących norm i wybranej infrastruktury. Efektem ma być wdrożenie projektu. Zdaniem Jerzego Kalinowskiego z KPMG wsparcie dobrego mentora jest nie mniej ważne niż dostęp do finansowania. – Mentorzy to na ogół osoby posiadające wiedzę i rozległe doświadczenie w zakresie zarządzania, kierowania rozwojem firmy, efektywnej budowy zespołu, a także w obszarach biznesowych takich jak marketing, sprzedaż, obsługa klienta czy logistyka. Ich rady ułatwiają menedżerom startupów efektywnie rozwiązać problemy biznesowe i techniczne, będące istotnymi barierami dla szybkiego rozwoju innowacyjnej spółki. Dobry mentor koncentruje się tylko na krytycznych obszarach rozwoju startupu, dzięki czemu może on rozwijać się bardzo dynamicznie, nie tracąc niepotrzebnie czasu na rozwiązywanie drobnych nieistotnych problemów. Mentorzy mają też często bardzo dobre kontakty w biznesie, dzięki czemu startupy szybciej mogą pozyskać klientów i partnerów biznesowych. Dlatego też tworzenie grup doświadczonych mentorów ma bardzo ważne znaczenie dla sukcesu rozwoju startupów w Polsce – stwierdza Kalinowski. Wiktor Janicki z Roche Polska podkreśla, że nieocenioną wartością dla startupu jest również możliwość czerpania z know-how, strategicznego myślenia oraz doświadczenia od mentora, zwłaszcza od przedsiębiorcy funkcjonującego w tym samym sektorze gospodarki. – Młodzi przedsiębiorcy, którzy dopiero rozpoczynają swoją działalność w ramach startupu, potrzebują wsparcia i mentoringu ze strony tych rynkowych graczy, którzy drogę tę przeszli kilka lat temu, zyskując doświadczenie i know-how – zauważa Janicki.

Ogłaszanie wyzwań

– Pobudzeniu innowacyjności służą działania w zakresie tzw. sourcingu innowacji, w ramach którego duże przedsiębiorstwa, administracja publiczna oraz inne instytucje ogłaszają wewnątrz i na zewnątrz swoich organizacji, jakich rozwiązań technologicznych czy biznesowych obecnie poszukują – mówi Jerzy Kalinowski z KPMG. I dodaje: takie akcje mają coraz częściej charakter crowdsourcingu – za pomocą specjalnej platformy cyfrowej informuje się o poszukiwaniu nowych rozwiązań wirtualne społeczności obejmujące indywidualne osoby i spółki zainteresowane danymi branżami, technologiami czy obszarami biznesowymi. Taka metoda umożliwia innowatorom i startupom szybkie i bezpośrednie dotarcie do ważnych partnerów biznesowych, zainteresowanych ich rozwiązaniami – konkluduje Kalinowski.

Anna Trojanowska, wskazuje, że PGNiG zorganizowało warsztaty dla wybranych spółek z grupy kapitałowej, w wyniku których wypracowane zostały wyzwania na najbliższe lata – przedsięwzięcia wymagające nowych rozwiązań technologicznych. – Wyzwania mają formę zidentyfikowanych obszarów zainteresowań spółek z naszej grupy. Dla startupów stanowią ważne kryterium decydujące o możliwości nawiązania z nami współpracy. Jeśli proponowane przez nich rozwiązanie wpisuje się w ramy naszych najbliższych działań, to szansa na tę współpracę jest większa. Określone wyzwania są również inspiracją dla startupów, poszukujących nowych zastosowań swoich produktów czy usług – mówi Trojanowska. Wyzwania zostały opublikowane przy okazji poszczególnych inicjatyw PGNiG SA – Warsztaty Innowacyjnych Pomysłów, Program Akceleracji MITEF Poland czy Inkubator InnVento.©℗

Dowiedz się więcej

Dariusz Gołębiewski

PZU Lab

Opieka mentorów, którzy wspierają innowatorów na różnych etapach prac, młode, stawiające pierwsze kroki w biznesie, innowacyjne firmy wymagają specjalnego traktowania i wsparcia. Dużą rolę w ich rozwoju mają szansę odegrać duże, doświadczone przedsiębiorstwa o rozwiniętej kulturze organizacyjnej, które poszukują przewag konkurencyjnych, opierając się na innowacyjnych rozwiązaniach technologicznych. Objęcie opieką mentorską lub mecenatem startupu może stanowić element polityki społecznej odpowiedzialności biznesu realizowanej przez świadome, duże przedsiębiorstwo. Wsparcie odpowiednio przygotowanego i zaangażowanego zespołu mentorów, może pomóc uniknąć pułapek czekających na firmy we wczesnej fazie rozwoju. Wspólna praca nad dostosowaniem modelu biznesu do rzeczywistego rynku, rozwój innowacyjnych pomysłów w komercyjne rozwiązania technologiczne oraz ich wdrażanie to szansa na osiągnięcie końcowego sukcesu przez obu partnerów i w efekcie doskonała inwestycja.